Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego w Polsce
Stan geoekosystemów Polski
w roku hydrologicznym 1996

Zbigniew Zwoliński
Instytut Badań Czwartorzędu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań

J1: flora i roślinność zlewni reprezentatywnej
J2: struktura i dynamika szaty roślinnej
O1: fauna bezkręgowa Program specjalny:
monitoring ruchów osuwiskowych

W 1996 roku badania faunistyczne były prowadzone jedynie w obrębie stacji w Koniczynce. W sezonie wegetacyjnym kontynuowano tam badania nad występowaniem w glebie pól uprawnych następujących grup edafonu: pierwotniaków, skoczogonek oraz dżdżownic. Na stanowiskach badawczych, zlokalizowanych w zasięgu zlewni drenarskich nr 5 i 6 w minionym sezonie uprawiano odpowiednio buraki cukrowe i owies. Nie stwierdzono istotnych różnic w wielkości ogólnego zagęszczenia i biomasy pierwotniaków na badanych stanowiskach, również liczba taksonów znalezionych w minionym sezonie była podobna (20 w zlewni nr 5 i 21 w zlewni nr 6). Wartości zagęszczenia i biomasy skoczogonek wykazują niewielkie zmiany w czasie sezonu wegetacyjnego i różnią się od wartości z poprzedniego roku. Minimalne zagęszczenie i biomasę Collembola stwierdza się latem, w lipcu, co związane jest najprawdopodobniej z niesprzyjającymi warunkami wodnymi gleby. Wiosną i jesienią parametry te kształtują się na wyższym poziomie, przyjmując wartość maksymalną w maju i wrześniu. Wartości zagęszczenia i biomasy dżdżownic były wyższe niż w sezonie poprzednim. Jedynie w sierpniu w czasie krótkotrwałej suszy nie notowano w próbach żadnych osobników. Maksymalne wartości zagęszczenia i biomasy Lumbricidae w glebie obydwu stanowisk stwierdzono w lipcu.
W związku z brakiem rzetelnych informacji na temat stanu ilościowego w krajobrazie rolniczym populacji lęgowej dwóch gatunków jaskółek: dymówki i oknówki, rozpoczęto badania ilościowe o charakterze monitoringowym, których ostatecznym celem jest określenie tendencji zmian liczebności populacji lęgowych obu tych gatunków. Ogółem na obszarze objętym badaniami zarejestrowano 625 zasiedlonych gniazd dymówki i 508 zasiedlonych gniazd oknówki. Wskaźnik zagęszczenia populacji lęgowej dymówki wyniósł 9,89 par lęgowych km-2, a oknówki 8,04 par lęgowych km-2. Z powyższego zestawienia wynika, że populacja dymówki na badanym obszarze gniazduje w stosunkowo dużym zagęszczeniu. Oszacowano, że populacja lęgowa dymówki zmniejszyła się ponad dziesięciokrotnie, a oknówki około czterokrotnie w ostatnim dziesięcioleciu.


J1: flora i roślinność zlewni reprezentatywnej
J2: struktura i dynamika szaty roślinnej
O1: fauna bezkręgowa Program specjalny:
monitoring ruchów osuwiskowych


e-mail: zmsp@hum.amu.edu.pl


10.10.1997