Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego w Polsce
Stan geoekosystemów Polski
w roku hydrologicznym 1996

Zbigniew Zwoliński
Instytut Badań Czwartorzędu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań

F1: Chemizm roztworów glebowych F2: Wody gruntowe H1: Wody powierzchniowe - rzeki

Stany wód gruntowych na obszarze stacji w Puszczy Boreckiej, Wigrach i Storkowie nie odbiegały zasadniczo od ich zmienności w latach poprzednich. Jedynie w Pożarach odnotowano znaczące wahania stanów wody polegające na ich podniesieniu w stosunku do lat ubiegłych (ryc. 6). Szczególnie wysokie były wahania dobowe, dochodzące do kilkudziesięciu centymetrów, co jest reakcją wód gruntowych na opady atmosferyczne. W rozkładzie rocznym (ryc. 7) zwraca uwagę wyraźne krótkotrwałe podniesienie stanów wód w okresie wiosennym (co raczej nie należy wiązać z roztapianiem pokrywy śnieżnej, albowiem zalegała ona tylko przez 23 dni i nie była zbyt miąższa, lecz raczej z czynnikami zewnętrznymi jak choćby podniesieniem stanów wód rzecznych w dolinie Wisły) oraz stopniowo podnoszące się stany wód w okresie letnim, a wynikające z wyjątkowo obfitych opadów deszczowych w porównaniu z cyklem wieloletnim. Warto podkreślić, że w trzech stanowiskach wody gruntowe wystąpiły nawet na powierzchni terenu, a w stanowisku 020 utrzymywały się na powierzchni terenu przez okres 10 miesięcy (ryc. 6, 7). Taka tendencja ma ogromnie korzystny wpływ na odnowienie zasobów wodnych obszaru Kampinosu, a szczególnie dla zbiorowisk roślinnych bagienno-torfowiskowych.


Ryc. 6 Średnie miesięczne stany wód gruntowych dla stanowiska 020 w Kampinosie


Ryc. 7 Średnie miesięczne stany wód gruntowych na Stacji Bazowej w Kampinosie w 1996 roku

W zakresie cech fizyko-chemicznych wód gruntowych istotną cechą jest wysoki poziom jonów wodorowych, wskazujący na ich odczyn zasadowy (w przypadku Szymbarku wynika to z budowy geologicznej warstw inoceramowych). Tak wysokie wartości pH wód gruntowych utrzymują się zasadniczo przez cały rok i sporadycznie tylko przechodzą w odczyn obojętny lub kwaśny. Wysokie pH jest efektem długiego kontaktu wód z osadami podłoża. Jedyny wyjątek w tym względzie stanowią obserwacje w Wigrach, gdzie odnotowano odczyn kwaśny we wszystkich pomiarach. Również wysoki poziom przewodności elektrolitycznej jest wyróżniającą cechą wód gruntowych. Wskazuje to na duże stężenia głównych jonów w składzie chemicznym tych wód. Zarówno przewodność elektrolityczna, jak i koncentracje rozpuszczonych soli wykazują stosunkowo dużą stabilność w ciągu roku. Świadczy to ponownie o długim kontakcie tych wód z podłożem, pomimo wahań stanów wody.


F1: Chemizm roztworów glebowych F2: Wody gruntowe H1: Wody powierzchniowe - rzeki


e-mail: zmsp@hum.amu.edu.pl


10.10.1997