Program pomiarowy C1: chemizm opadów atmosferycznych

Opady atmosferyczne są czynnikiem usuwającym zanieczyszczenia z atmosfery, co w efekcie powodują dostawę tych substancji do ekosystemów i ich stosunkowo szybkie włączenie w obieg materii. Ograniczanie od lat osiemdziesiątych emisji dwutlenku siarki odzwierciedla się także w składzie chemicznym opadów atmosferycznych, opadów podokapowych i spływie po pniach drzew.

W roku hydrologicznym 2001 na Stacjach Bazowych reprezentujących różne regiony kraju w układzie południkowym, średnie roczne ważone wartości pH mieściły się w granicach od 4,11 (Stacja Bazowa Szymbark, najniższa wartość w okresie 1994-2001) do 5,37 (Stacja Bazowa Koniczynka, jedna z najniższych wartości w okresie badań), co kwalifikuje średni roczny odczyn opadów badanych w Stacjach Bazowych w Storkowie i Szymbarku do grupy opadów o znacznie obniżonym pH, natomiast odczyn normalny miały opady w Wigrach i Koniczynce (Ryc. 8, 10). Pozostałe Stacje zaliczono do grupy z odczynem lekko obniżonym. Zwraca uwagę stopniowy wzrost wartości pH dla Stacji Bazowej w Wigrach (Ryc. 8).


Ryc. 8. Zmienność odczynu wód opadowych
obserwowana na Stacjach Bazowych ZMŚP w latach hydrologicznych 1994-2001


Ryc. 9. Średnia roczna przewodność elektrolityczna właściwa i pH wód opadowych
na Stacjach Bazowych ZMŚP w roku hydrologicznym 2001

Obserwuje się korzystną tendencję zaniku opadów szczególnie kwaśnych. Nie następuje jednak bezpośrednia poprawa średniego rocznego odczynu wód opadowych (Ryc. 8), gdyż w zakwaszaniu opadów wzrasta udział tlenków azotu. Rok 2001 jest kolejnym rokiem w Stacji Bazowej w Storkowie, w którym zaznacza się wzrost udziału tlenków azotu w zakwaszaniu opadów atmosferycznych. W środowisku przyrodniczym Regionu Świętokrzyskiego ma miejsce postępujące zakwaszanie wskutek zmniejszanie emisji do powietrza pyłów alkalicznych.

Wyniki pomiarów chemizmu opadów atmosferycznych w roku hydrologicznym 2001 wykazują, że:


Ryc. 10. Zmienność przewodności elektrolitycznej właściwej SEC wód opadowych
obserwowana w Stacjach Bazowych ZMŚP w latach hydrologicznych 1994-2001

Podwyższone wartości stężeń niektórych składników oraz niskie pH wód opadowych na terenie np. zlewni górnej Parsęty, w Puszczy Boreckiej czy w zlewni Czarnej Hańczy o małej lokalnej emisji, należy wiązać z zanieczyszczeniami napływowymi. Wielkość substancji wprowadzonych do podłoża z opadami atmosferycznymi zależy od ich stężenia, a zarazem natężenia wydalanych do atmosfery zanieczyszczeń. Zmienność wielkości opadów i ich charakteru w ciągu roku wnosi dodatkowy element do oceny ładunku zanieczyszczeń wprowadzonych do podłoża.

poprzedni   |   następny