Stacja Monitoringu Środowiska Przyrodniczego w Białej Górze

(woj. zachodniopomorskie)
Uniwersytet im. A.Mickiewicza, Poznań

Stacja Monitoringu Środowiska Przyrodniczego UAM w Białej Górze znajduje się na wyspie Wolin, w gminie Międzyzdroje, na obszarze Wolińskiego Parku Narodowego. Stacja w Białej Górze stanowi kontynuację badań monitoringu środowiska przyrodniczego prowadzonych od prawie 10 lat w stacji w Grodnie, która znajduje się 4 km na wschód od Białej Góry. Podstawą prawna funkcjonowania Stacji Bazowej ZMŚP w Białej Górze było porozumienie zawarte w dniu 16 marca 2009 roku pomiędzy Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska dr inż. Andrzejem Jagusiewiczem oraz Rektorem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prof. dr hab. Bronisławem Marciniakiem. Stacja w Białej Górze jest jednostką pozawydziałową Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Stacja w Białej Górze jest czynna przez cały rok.

Stacja Monitoringu Środowiska Przyrodniczego UAM na wyspie Wolin została powołana 17 kwietnia 1996 roku. Przeniesienie stacji z Grodna do Białej Góry nastąpiło 2 stycznia 2005 roku. W wyniku zawartej umowy z Wolińskim Parkiem Narodowym w dniu 8 grudnia 2004 roku użytkownikiem stacji Monitoringu Środowiska Przyrodniczego w Białej Górze jest Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Podpisana umowa gwarantuje co najmniej 25-letnie funkcjonowanie stacji w Białej Górze, co zapewnia uzyskanie wieloletnich serii obserwacyjnych niezbędnych dla funkcjonowania Stacji Bazowej ZMŚP. Długoletnie badania monitoringowe dają możliwość formułowania ujęć modelowych i weryfikacji stosowanych metod pomiarowych.

Stacja Monitoringu Środowiska Przyrodniczego UAM w Białej Górze znajduje się na wyspie Wolin, na obszarze Wolińskiego Parku Narodowego, około 2 km na wschód od Międzyzdrojów. Badany obszar należy pod względem regionalizacji fizycznogeograficznej do mezoregionu Uznamu i Wolina. Indywidualnością przyrodniczą Stacji w Białej Górze jest jej nadmorskie położenie, na wybrzeżu klifowym, w strefie bezpośredniego oddziaływania Bałtyku.

Stacja Bazowa Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego w Białej Górze zobowiązana jest do realizacji programu podstawowego ZMŚP, zgodnie z wytycznymi ZMŚP dotyczącymi: organizacji sieci pomiarowej, poboru próbek, analiz laboratoryjnych i wykonania raportów. Program podstawowy realizowany w stacji w Białej Górze w ramach sieci Stacji Bazowych Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego:

  • meteorologia (A1),
  • zanieczyszczenie powietrza (B1),
  • chemizm opadów atmosferycznych i pokrywy śnieżnej (C1),
  • chemizm opadu podkoronowego (C2),
  • chemizm spływu po pniach drzew (C3),
  • metale ciężkie i siarka w porostach (D1),
  • gleby (E1),
  • chemizm roztworów glebowych (F1),
  • wody podziemne (F2),
  • chemizm opadu organicznego (G2),
  • wody powierzchniowe – rzeki (H1),
  • wody powierzchniowe – jeziora (H2),
  • flora i roślinność zlewni reprezentatywnej (J1),
  • struktura i dynamika szaty roślinnej (J2),
  • uszkodzenia drzew i drzewostanów (K1),
  • epifity nadrzewne (M1),
  • fauna epigeiczna (O1)

Zlewnia Jeziora Gardno jest podstawowym obiektem badawczym realizującym program Zintegrowanego Środowiska Przyrodniczego przez Stację Bazową w Białej Górze. W badanej zlewni jeziornej realizowany jest szeroki zakres pomiarowy dotyczący funkcjonowania środowiska przyrodniczego, zarówno pod względem abiotycznym jak i przyrody ożywionej. Zlewnia Jeziora Gardno o powierzchni 265 ha położona jest na wyspie Wolin, w Wolińskim Parku Narodowym, na obszarze Wolińskiej Moreny Czołowej.

W zlewni Jeziora Gardno prowadzona jest większość programów Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego. Jedynie program dotyczący meteorologii i chemizmu opadów atmosferycznych realizowany jest poza zlewnią, w Białej Górze, która odznacza się bardzo zbliżonymi uwarunkowaniami funkcjonowania środowiska przyrodniczego. Poza zlewnią reprezentatywną Jeziora Gardno realizowany jest program wody powierzchniowe rzeki, na stanowisku w Domysłowie.

Stacja Monitoringu Środowiska Przyrodniczego UAM w Białej Górze posiada doskonałe zaplecze dla realizacji badań monitoringowych. Stacja składa się z 3 obiektów o łącznej powierzchni użytkowej wynoszącej prawie 1000 m2. Funkcje poszczególnych obiektów zapewniają odpowiednie warunki dla realizacji programu podstawowego i specjalistycznego ZMŚP. W budynkach stacji znajdują się pomieszczenia: naukowe (laboratorium hydrochemiczne, laboratorium sedymentologiczno-glebowe, sala komputerowa, sala wykładowa), socjalne (kuchnie, łazienki, pokoje pracowników, pokoje pracy twórczej) oraz gospodarcze (garaż, warsztat, magazyny próbek itp.). Stacja posiada również terenowe pomieszczenia badawcze związane z systemem pomiarowym monitoringu środowiska przyrodniczego.