Tom 2: Mózg i jego umysły

Redakcja: Wioletta Dziarnowska, Andrzej Klawiter
Rok wydania: 2007
Stron: 414

Coraz więcej wiemy o mózgu, coraz lepiej rozumiemy działanie umysłu. Mózg jest obiektem badań neuronauki, umysł – kognitywistyki. Obydwie skazane są na współpracę. Kognitywistyce bez wsparcia neuronauki grozi uwiąd, neuronauce bez kognitywistyki – wyjałowienie. Jesteśmy jednak na początku drogi, a nie na końcu. Nie rozumiemy, jak jeden, niezwykle skomplikowany i zróżnicowany, mózg ma się do złożonego i wielopostaciowego umysłu, nie potrafimy też powiązać anatomii mózgu z architektoniką umysłu. Nie wiemy nawet, czy jednemu mózgowi rzeczywiście odpowiada jeden umysł. Niniejszy tom zawiera kognitywistyczne, psychologiczne i filozoficzne prace dotyczące rozmaitych postaci umysłów i sposobów ich działania. Omawiane w nich przejawy funkcjonowania umysłu są tak bogate i różnorodne, że powstaje obraz wielu umysłów nadbudowanych nad jednym mózgiem. W tomie znajdują się m.in. artykuły o tym, jak umysły percypujące, a także te zdolne do komunikacji usprawniają funkcjonowanie organizmu w otoczeniu. Osobny dział tworzą teksty o wybranych współczesnych koncepcjach umysłów. Wyodrębniono też blok tekstów odnoszących się do neuroestetyki. Zamieszczone w nim prace pokazują, co neuronauka wsparta kognitywistyką ma do powiedzenia o doświadczeniu estetycznym, a także o związku między postacią dzieła sztuki a neuronalnymi prawidłowościami jego odbioru. więcej

Spis treści

  1. Część pierwsza: Umysły doznające, spostrzegające i mówiące
    • Czesław S. Nosal, Czas w umyśle: psychologiczne modele temporalności
    • Andrzej Klawiter, Elementy kognitywistycznej koncepcji słyszenia
    • Grzegorz Króliczak, Ograniczone pole widzenia a rozpoznawanie nowych przedmiotów. Wpływ aktywnej eksploracji oraz pasywnej obserwacji
    • Joanna Szwabe, Znaczenie dane, domyślne, wywnioskowane. Rozumienie komunikatów w ujęciu współczesnej pragmatyki języków naturalnych
    • Joanna Szwabe, O pewnej różnicy między odbiorcą a odbiornikiem. Uwagi do pragmatyczno-kognitywnej wizji komunikacji
    • Maciej Błaszak, Darwinowskie mechanizmy generowania-testowania umysłów
  2. Część druga: Umysły reflektujące (red. Zdzisław Chlewiński)
    • Urszula Żegleń, Refleksja metodologiczna nad kategorią umysłu
    • Tomasz Barankiewicz, Biologiczny naturalizm w filozofii umysłu Johna R. Searle’a
    • Krystyna Zamiara, Mentalizm Noama Chomsky’ego koncepcji języka – z kulturoznawczego punktu widzenia
    • Stanisław Judycki, Hipoteza „języka myśli” i jej krytyka
    • Henryk Kardela, Koncepcja umysłu ucieleśnionego w kognitywizmie
    • Alina Kolańczyk, Między świadomością a uwagą
    • Ida Kurcz, Uniwersalna gramatyka jako model umysłu
    • Tomasz Maruszewski, Kontrowersje wokół psychologicznego mechanizmu wyparcia
  3. Część trzecia: Umysł estetyczny (red. Piotr Przybysz)
    • Piotr Przybysz, W stronę neuroestetycznej teorii sztuki
    • Vilayanur R. Ramachandran, William Hirstein, Nauka wobec zagadnienia sztuki. Neurologiczna teoria doświadczenia estetycznego
    • Piotr Przybysz, O uchwytywaniu piękna. Rola deformacji estetycznych w tworzeniu i percepcji dzieła sztuki w ujęciu neuroestetyki
    • Monika Blanka Florek, Percepcja vs. interpretacja. Ich rola w odbiorze dzieła sztuki

 

 

Wróć do spisu poprzednich numerów