Stanisław Knapowski 1931-1967

Stanisław Knapowski urodził się 19 maja 1931 roku w zasłużonej dla Wielkopolski rodzinie. Jego ojciec Roch był profesorem prawa na Uniwersytecie Poznańskim, natomiast dziad Stanisław, którego imieniem nazwano jedną z ulic Poznania, był wydawcą "Dziennika Polskiego". Z kolei ojciec jego matki Zofii, dr Bolesław Krysiewicz, był założycielem istniejącego do dziś szpitala dziecięcego w Poznaniu, obecnie noszącego jego imię. Po wybuchu II wojny światowej rodzina została wysiedlona z Poznania i okres okupacji spędziła w miejscowości Garbacz (powiat Opatów) na Kielecczyźnie.

Lata szkolne

Po powrocie do Poznania w roku 1945 Stanisław Knapowski rozpoczął naukę w Gimnazjum i Liceum św. Marii Magdaleny, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości w roku 1949. W latach 1949-1952 studiował matematykę na Uniwersytecie Poznańskim, a studia drugiego stopnia odbył na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie w roku 1954 otrzymał tytuł magistra matematyki. Jego ówczesny opiekun naukowy prof. Stanisław Hartman pisał: "Stanisław Knapowski wyróżnia się nieprzeciętnymi zdolnościami i zamiłowaniami naukowymi. [.] Od początku dał się poznać [.] jako student posiadający dużą wiedzę, wielką zdolność przyswajania i umiejętność jasnego wypowiadania myśli. To zdecydowało o zatrudnieniu go jako zastępcy asystenta jeszcze w tym samym roku akademickim [1952/53]"1
.

Kariera zawodowa

W roku 1954 Stanisław Knapowski rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Matematyki Uniwersytetu Poznańskiego, gdzie w roku 1956 objął stanowisko starszego asystenta. Duży wpływ na jego zainteresowania naukowe w tym okresie miał znany węgierski matematyk Paul Turan. Knapowski udoskonalił stworzoną przez niego metodę szacowania sum równych potęg. Z tematyką tą związana była praca Knapowskiego "Pewne zastosowania metod Turana w analitycznej teorii liczb", na podstawie której 30 września 1957 roku uzyskał stopień kandydata nauk. Promotorem tej pracy był prof. Władysław Orlicz. W latach 60. Knapowski i Turan opublikowali serię wspólnych prac, w których rozwijali tzw. porównawczą teorię liczb, która zajmuje się porównywaniem ilości liczb pierwszych należących do różnych postępów arytmetycznych o wspólnej różnicy.
W roku akademickim 1957/58 przebywał w Cambridge uzyskując stypendium Rockefellera. W sierpniu 1958 wziął udział w Międzynarodowym Kongresie Matematycznym w Edynburgu.
Habilitował się w marcu 1960 roku na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na podstawie pracy "On new 'explicit formulae' in prime numer theory". Recenzentami w przewodzie habilitacyjnym byli profesorowie: Stanisław Hartman, Władysław Orlicz oraz Paul Turan. W tym samym roku Knapowski został powołany na stanowisko docenta przy Katedrze Matematyki UAM.
W 1962 roku Knapowski otrzymał nagrodę Polskiego Towarzystwa Matematycznego im. S. Mazurkiewicza. Rok akademicki 1962/63 spędził na Tulane University w Nowym Orleanie. Na kolejny rok akademicki powrócił do Poznania. W roku 1964 wyjechał na stałe za granicę. Wykładał na kilku uniwersytetach w Europie i w Stanach Zjednoczonych.

Zginął w wypadku samochodowym w Miami 28 września 1967, w wieku zaledwie 36 lat. Został pochowany w Poznaniu na Cmentarzu Górczyńskim.
Stanisław Knapowski był człowiekiem lubianym, o wysokiej kulturze osobistej i nienagannym ubiorze. Miał duże poczucie humoru i łatwość w nawiązywaniu kontaktów. Jego zainteresowania nie ograniczały się tylko do matematyki. Bardzo lubił podróże i chętnie korzystał z okazji do wyjazdów. Przez całe swoje życie interesował się muzyką, zastanawiał się nawet nad podjęciem studiów muzycznych w zakresie dyrygentury. Był dobrym pianistą i lubił dzielić się swoimi umiejętnościami. .


1Z "Opinii o zastępcy asystenta UWr, studencie matematyki Stanisławie KNAPOWSKIM" z dnia 28 kwietnia 1954 r wystawionej przez Stanisława Hartmana.

Opracowano na podstawie:

  1. R. Duda, Matematycy XIX i XX wieku związani z Polską, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2012.
  2. J. Kaczorowski, Życie i działalność naukowa Stanisława Knapowskiego (1931-1967), [w:] Domoradzki R., Pawlikowska-Brożek Z., Węglowska D. (red.), XII Szkoła Historii Matematyki, Krynica 19-25 maja 1998, Wydawnictwo Wydziału Matematyki Stosowanej AGH Kraków 1999, s. 74-93.