Organizacja danych w systemie MS-DOS
Organizacja zapisu danych na dysku w systemach operacyjnych jest hierarchiczna i przypomina drzewo odwrócone do góry korzeniem. Z pnia wychodzą gałęzie, z gałęzi gałązki, a na gałązkach są liście. Pień to katalog główny, gałęzie to katalogi, gałązki to podkatalogi, a liście to pliki.
Drzewo |
Dysk komputerowy |
| Pień | Katalog główny |
| Gałęzie | Katalogi |
| Gałązki | Podkatalogi |
| Liście | Pliki |
Taka struktura danych pomaga użytkownikowi w prosty sposób odnaleźć swoje dane. Podobnie dzieje się w każdym obszarze nauki, gdzie np. obiekty geograficzne, biologiczne są ujęte w tzw. systematykę.

W naszym przykładzie na dysku A: w jego katalogu głównym, który oznaczamy symbolem \ (ang. backslash) znajdują się dwa katalogii ZIEMIA, KSIĘŻYC. Katalog KSIĘŻYC nie ma podakatalogów. Katalog ZIEMIA składa się z dwóch podkatalogów: LĄDY i WODY. Katalog LĄDY nie ma podakatalogów. Natomiast podkatalog WODY zawiera w sobie trzy podkatalogi: JEZIORA, MORZA, RZEKI. Podkatalogi JEZIORA, RZEKI są puste, a w podkatalou MORZA znajdują się dwa pliki: Bałtyk, Adriatyk.
Aby dostać się np. do pliku Adriatyk należy przejść z katalogu głównego na dysku A: przez podkatalogi ZIEMIA --> WODY--> MORZA. Następujący umowny zapis A: \ ZIEMIA\ WODY \ MORZA nazywamy w informatyce ścieżką dostępu do pliku Adriatyk
Podsumowanie:
Komputer może mieć kilka dysków.
Każdy dysk ma oznaczenie składające się z litery i dwukropku (symbole A: , B: są zarezerwowane dla stacji dyskietek). Każdy dysk ma jeden katalog główny (najwyższy), którego nie można skasować.
Każdy dysk może zawierać pliki i katalogi.
Każdy katalog może zawierać swoje podkatalogi. (katalog podrzędny). Podkatalog to taki katalog, który ma swój nadkatalog (katalog nadrzędny).
Z kolei w każdym katalogu (podkatalogu) mogą być przechowywane pliki.
Pliki mogą zawierać w sobie dane lub programy.
Położenie pliku w systemie określa tzw. ścieżką dostępu do pliku.
Zawartość pliku o nazwie ADRIATYK pokazuje poniższe okienko:

Każdy plik w systemie MS-DOS ma swoją nazwę która składa się z następujących części:
Przykłady poprawnych nazw plików:
ALA.PAS
DOM.LOG
LIST.TXT
IMPREZA.DOC
FIRMA.XLS
Przykłady błędnych nazw plików:
ALAMAKOTA.PAS
DOM=BUD.TXT
LISTA.<>
TA+B.DOC
FIRMA.TXT.DOC
W nazwie pliku bardzo ważną rolę odgrywa jego rozszerzenie. Informuje ono o przeznaczeniu pliku (typie pliku) oraz o tym, za pomocą jakiego programu został stworzony ten plik, albo czy jest to program.
Przyjęto następujące zasady dotyczące rozszerzeń plików (patrz tabelka):
Rozszerzenie |
Opis pliku |
| BAT | Program - plik wsadowy zawierający komendy systemu DOS |
| COM lub EXE | Programy przeznaczone do bezpośredniego wykonania |
| SYS | Specjalny plik systemowy |
| DLL | Specjalna biblioteka systemowa (dynamic link library) |
| BMP, PCX, TIF | Pliki będące rysunkami stworzonymi przez programy graficzne |
| TXT | Plik tekstowy zapisany w kodzie ASCII |
| DOC | Plik zredagowany przez edytor tekstów Word |
| XLS | Skoroszyt utworzony przez program kalkulacyjny Excel |
| PPT | Prezentacja zaprojektowana przez program PowerPoint |
| MDB | Baza danych stworzona przez program Access |
Na katalogach i plikach można wykonywać następujące operacje:
Zobacz także Organizacja danych w systemie Windows 95