Radionuklidy w środowisku przyrodniczym

Andrzej Pawuła, Instytut Geologii UAM

Referat wygłoszony w dniu 28 listopada 2003 r. na seminarium Polskiego Towarzystwa Gleboznawczego w Poznaniu - Przewodniczący zebrania prof. dr hab. Andrzej Mocek

Główne tezy referatu:

Tabela 1. Analiza radiologiczna fosforytów algierskich

Nuklid

Typ rozpadu

Pomiar

aktywności

Bq/kg */

Aktywność zinterpretowana

Bq/kg **/

Szereg uranowo - radowy

U - 238

α

 

~ 490

Th - 234

β-

 

~ 490

Pa - 234

β-

 

~ 490

U - 234

α

 

~ 490

Th - 230

α

 

~ 490

Ra - 226

α

491,31 +/-5,0%

 

Rn - 222

α

 

~ 413

Po - 218

α,β-

 

~ 413

At - 218

α

 

~ 413

Pb - 214

β-

413,68 +/-2,9%

~ 413

Bi - 214

α,β-

413,76 +/-5,0%

~ 413

Po - 214

α

 

~ 413

Tl - 210

β-

 

~ 413

Pb - 210

β-

 

~ 413

Bi - 210

α,β-

 

~ 413

Po - 210

α

 

~ 413

Tl - 206

β-

 

~ 413

Pb - 206

stabilny

 

0

Szereg torowy

Th - 232

α

52,36 +/-3,6%

 

Ra - 228

β-

 

~ 52

Ac - 228

β-

52,36 +/-3,6%

 

Th - 228

α

 

~ 52

Ra - 224

α

 

~ 52

Rn - 220

α

 

~ 52

Po - 216

α

 

~ 52

Pb - 212

β-

53,02 +/-5,1%

 

Bi - 212

α,β-

 

~ 52

Po - 212

α,

 

~ 52

Tl - 208

β-

50,20 +/-5,4%

 

Pb - 208

stabilny

 

0

Inne radionuklidy

K - 40

β-

19,04 +/-10,9%

 

*/ Państwowy Zakład Higieny, Zakład Ochrony Radiologicznej i Radiobiologii, Warszawa, 1997

**/ przy założeniu równowagi promieniotwórczej

Tabela 2. Koncentracje uranu i radu w skałach

Rodzaj skały

U [g/t] [*]

Ra-226 [Bq/kg] [**]

Piaski

0,45

1 - 27

Gliny

1,8

77 - 124,1

Wapienie

2,2

27,8

Granity

3

59,2

Bazalty

1

11,4

Fosforyty

100 - 200 (max. 650)

490 (analiza PZH,1997)

[*] Polański A., Smulikowski K.: Geochemia. W.G. Warszawa, 1969

[**] GUS, Ochrona Środowiska, Warszawa, 1994

Tabela 3. Analizy chemiczne bazaltów z okolic Lubania

 

Granowskie wzgórze

Sulików

Bogatynia

Bukowa Góra

Księginki

Kozia Góra k/Żłotoryji

 

wyniki w % wagowych

Si O2

49,9

40,77

40,51

41,22

42,41

41,82

Ti O2

3,37

3,18

3,24

2,87

2,95

3,27

Al2 O

12,42

13,91

11,51

12,17

11,87

12,61

Fe2 O

1,66

1,65

1,58

1,58

1,55

1,56

Fe O

10,97

10,93

10,51

10,48

10,33

10,34

Mn O

0,17

0,22

0,23

0,17

0,17

0,16

Mg O

11,59

8,52

12,67

13,34

13,73

11,58

Ca O

13,25

14,1

14,32

12,95

12,41

12,63

Na2 O

3,87

4,42

3,2

3,52

3,4

3,89

K2 O

0,78

1,01

1,16

0,81

0,37

1,13

P2 O5

1,03

1,31

1,07

0,88

0,8

1,08

 

wyniki w ppm

Rb

81

 - 

39

 - 

40

28

Ba

500

800

972

800

700

800

Nb

82

 - 

 - 

 - 

62

75

La

73

102

97

75

59

85

Ce

110

90

166

120

120

140

Sr

931

 - 

1206

 - 

721

932

Nd

70

80

72

60

50

60

Zr

299

 - 

 - 

 - 

268

271

Y

32

 - 

 - 

 - 

17

24

Yb

2

 - 

1,87

 - 

3

2

Sc

26

18

 - 

20

14

12

V

310

340

298

290

230

230

Cr

300

200

446

500

400

100

Co

65

51

 - 

50

48

44

Ni

220

90

262

500

340

170

Źródło: K. Dziedzic: Genesis and differentiation of neogene basaltoid magmas in the Sudetes. SW Poland evidence from trace element modeling. N. Jb. Geol. Paleont. Mh, 1993, H.1, p.1 -15

_______________________________________

adres do korespondencji: pawula@main.amu.edu.pl

strona internetowa: http://main.amu.edu.pl/~pawula