(C) dr inż. M. Kąkolewicz

Założenia konstytuujące koncepcję

zewnętrznych struktur wiedzy - ESK

 powrót

Zewnętrzne struktury wiedzy

 

      “cyfrowe mobilne urządzenie” np. palm lub tablet, umożliwia:

  dokonywanie notatek w dowolnej formie medialnej,

  multimedialne komunikowanie,

  bezprzewodowy dostęp do dowolnych form komunikatów z globalnej sieci, także np. tekstów książek, wykładów lub filmów itd.;

      medialne notatki są dokonywane w sposób odpowiadający indywidualnym upodobaniom autora, (np. pismem odręcznym, głosem, rysunkiem, obrazem fotograficznym lub filmowym)

      oprogramowanie umożliwia nie tylko tworzenie notatek, ale także organizowanie ich w wielowymiarowe struktury odzwierciedlające choć częściowo struktury poznawcze i przypominające sieci neuronów;

      zapisywanie notatek w dowolnych formach i budowanie osobistych struktur odzwierciedla różnice indywidualne:

  preferencje sensoryczne,

  wielorakie typy inteligencji,

  indywidualne style poznawcze

  itp.

(m.in. Gardner, 1993; Gulford, 1967; Sternberg, 1977);

      zapisywanie notatek medialnych i ich strukturyzowanie może towarzyszyć wszystkim aktywnościom poznawczym w rzeczywistych, a nie tylko szkolnych sytuacjach uczenia się;

      zapisujemy nie tylko nowe wiadomości, ale także osobiste refleksje, uwagi, komentarze, pytania, hipotezy do późniejszej weryfikacji;

      ramkę notatki medialnej można uznać za odpowiednik elementu schematu poznawczego

      (wg terminologii Piageta);

      włączanie poprzez tworzone linki nowych ramek do wcześniej zbudowanych struktur, odpowiada procesom asymilacji (wg terminologii Piageta)

      nowa ramka jest połączona ze strukturą co najmniej linkiem w wymiarze osi czasu;

      przetwarzanie notatek, i dodawanie nowej wiedzy do wcześniej zdobytej odpowiada procesom akomodacji modyfikującym wcześniejsze schematy poznawcze

      (wg terminologii Piageta)

      rozbudowywanie, pod wpływem nowych bodźców poznawczych i przetwarzania wewnętrznego, hipermedialnej struktury odbywa się nie tylko poprzez włączanie ramek nowych notatek, ale także poprzez tworzenie nowych linków pomiędzy już istniejącymi ramkami;

      modyfikacja notatek i rozbudowa struktur (nowe linki) odpowiada procesom równoważenia (wg terminologii Piageta);

      tworzenie struktur hipertekstowych poprzez łączenie ramek notatek z różnych dziedzin sprzyja kształtowaniu spójnego obrazu świata i budowaniu wiedzy holistycznej, a nie rozbitej na poszczególne obszary nauki – przedmioty szkolne z notatkami w osobnych zeszytach;

      uczenie się polega także na:

    świadomym wracaniu do wcześniejszych notatek i ich uzupełnianiu (np. na kolejnych warstwach ramki);

  wyszukiwaniu w sieci informacji źródłowych oraz rozbudowywaniu struktury poprzez zapisywanie linków do sieci;

      w osobiste struktury włączanie są nie tylko linki do sieciowych adresów komunikatów źródłowych, ale także osobiste refleksje notowane na “zewnętrznych warstwach” komunikatów, przypisanych do:

  miejsca dla tekstów i obrazów,

  momentu czasu dla komunikatów dźwiękowych

  czasu i miejsca w kadrze dla komunikatów audiowizualnych;

      struktury budowane są przez całe życie i ciągle dostępne,

      wyszukiwanie informacji z notatek ESK odbywać się może w sposób taki jak: wyszukiwanie plików, słów i fraz w edytorze tekstu, czy haseł w encyklopedii multimedialnej lub w Internecie;

      tworzenie, analizowanie, weryfikowanie i modyfikowanie notatek oraz ich struktur może i powinno zachodzić poprzez i w kooperacji z innymi uczącymi się (np. w pracy grupowej), uwzględniając społeczny kontekst nabywania wiedzy, (teoria rozwoju społecznego L. Wygotskiego, 1962 i teoria konwersacji G. Paska, 1975);

      budowanie i analiza własnych zewnętrznych struktur wiedzy, możliwość wracania do wcześniej tworzonych notatek oraz ciągła praca nad ich doskonaleniem prowokuje i umożliwia refleksję nad własnymi procesami poznawczymi i wspomaga dochodzenie do metawiedzy           (R. Sternberg, 1977);

      różnym rodzajom notatek: wiedza, przeżycia, osobiste komentarze, zapiski własnych emocji, notatki intymne itp., mogą odpowiadać różne kolory notatek i linków, umożliwiające budowanie współzależnych struktur w dodatkowym wymiarze koloru oraz o różnych poziomach ochrony udostępniania innym;

      możliwość zapisywania własnych reakcji, emocji  przeżyć i refleksji (kamera i mikrofon jako "medialne lustro") służy samowychowaniu poprzez późniejszą refleksję nad sobą, i może mieć także zastosowanie terapeutyczne;

      tworzone przez całe życie  notatki i osobiste struktury umożliwiają „uczenie się na  własnej wiedzy” poprzez powracanie i rozszerzanie tego  czego nauczyliśmy się wcześniej

      tworzenie zewnętrznych struktur wiedzy odpowiada wprost idei “life long learning” i koncepcjom spiralnego rozbudowywania struktur poznawczych (wg Brunera, 1960);

 

 

5 x E  = cechy nowej technologii uczenia się

 

Nowa technologia uczenia się jest

Efektywna, dzięki:

       uwzględnianiu różnic indywidualnych, cech i preferencji uczącego się, rodzaju inteligencji itp.,

      łatwemu dostępowi do dowolnych źródeł komunikatów,

      indywidualizacji, zdalnego lub bezpośredniego, wspomagania uczenia się poprzez nauczyciela – tutora;

 

Ekonomiczna, przez:

   wyeliminowanie papieru i innych tradycyjnych nośników komunikatów (zarówno jako nośników tworzonych notatek jak i źródeł wiadomości) oraz wielu stosowanych wcześniej urządzeń;

   znacznie tańsze nowe technologie informacyjne i cyfrowe nośniki;

   zmianę roli i zadań nauczyciela oraz instytucji edukacyjnych m.in. szkół, bibliotek itp.;

 

Ekologiczna, poprzez:

   rezygnacja z papieru i innych nośników przyczyni się do ochrony zasobów leśnych i surowców mineralnych,

   ograniczy także zużycie energii do produkcji nośników i zasilania urządzeń;

   nowe technologie są energooszczędne;

 

Ergonomiczna, ponieważ:

      przenośne i poręczne palmy i tablety pozwolą na oderwanie się ucznia od klasy, ławek i biurka, pozwalając m.in. na obieranie zróżnicowanych pozycji ciała podczas pracy intelektualnej oraz korzystania z technologii w dowolnym miejscu, także w plenerze;

 

Egalitarna, gdyż:

      bezprzewodowy dostęp do źródeł informacji oraz konsultacji z nauczycielem (edukacja zdalna) oraz mikropłatności za wykorzystaną informację lub konsultację powinny sprzyjać wyrównywaniu szans edukacyjnych uniezależniając uczenie się od miejsca zamieszkania i w dużym stopniu od sytuacji majątkowej;

 

 

Pełny tekst referatu na IV Konferencję Media a Edukacja – Internet:    www.kmti.uz.zgora.pl

 

powrót