Metaanaliza jest dosyć prostym sposobem na empiryczny przegląd literatury, discount ale wymagającym wiedzy na temat wielkości efektów (warto zajrzeć na stronę z ich kalkulatorami). Mając dobry plan i postępując według procedur można rozstrzygnąć w sposób empiryczny wiele dyskusji w stylu „terapia działa vs. nie działa

Ponieważ pełna instrukcja jak zrobić metaanalizę nadaje się na książkę (i są one już napisane ;-), a nie wpis na blogu ograniczę ją do podstawowych informacji.

Po pierwsze plan:

  • 1. Zdefiniowanie tematu przeglądu.
  • 2. Określenie źródeł w których można zapoznać się z opublikowanymi i nie opublikowanymi wynikami badań.
  • 3. Wybranie wszystkich artykułów związanych z tematem przeglądu.
  • 4. Sporządzenie wyciągu z niezbędnymi statystykami, ujętymi w odpowiednich tabelach.
  • 5. Zdefiniowanie procedury metaanalizy.
  • 6. Zbadanie homogeniczności wyników badań (np funnel-plot).
  • 7. Sporządzenie zestawień wyników, np. w postaci graficznej (forest-plot).
  • 8. Zbadanie i redukcja w miarę możliwości heterogeniczności między badaniami.
  • 9. Obliczenie odpowiedniego współczynnika wielkości efektu (efect size).
  • 10. Analiza wariancji wielkości efektu w zależności od kryteriów doboru badań.

Każdy etap jest ważny i warto poświęcić mu odpowiednią ilość czasu.

Przy obliczaniu wielkości efektu przydatne będą te podstawowe wzory

 

Natomiast do badania heterogeniczności i wyboru modelu (stały vs. losowy) te:

Oczywiście najlepiej użyć jakiegoś pakietu statystycznego (polecam R-project i bibliotekę meta lub metafor) czy dodatku do excela, których jest bardzo dużo w internecie. Ale jeśli ktoś chce spróbować sił (a uważam, że warto) to można taką metaanalizę zrobić samemu w arkuszu kalkulacyjnym. Na dowód: metaanaliza praktycznie przykład.xls

Literatura:

  • Hedges, L. V., Olkin, I. (1985). Statistical methods for meta-analisys. London: Academic Press.
  • Rosenthal, R. (1995). Writing meta-analytic rewiews. Psychological Bulletin, 118, 183-192.
  • Kleka, P. (2011). Statystyczne kryteria przydatności raportu z badań do metaanalizy. W: Jerzy Marian Brzeziński, (red.), Metodologia badań społecznych. Wybór tekstów. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.