Prezentujemy czytelnikom XIII zeszyt Investigationes Linguisticae. Jest to najobszerniejszy z dotychczasowych tomów, a składa się nań 13 artykułów. Redakcja ma nadzieję, że dla naszych czytelników dwukrotna liczba 13 okaże się szczęśliwa w tym sensie, że lektura zreferowanych badań i rozważań teoretycznych w poszczególnych pracach ich usatysfakcjonuje.

Jak w wielu poprzednich tomach, również niniejszy zeszyt zawiera prace dotyczące bardzo zróżnicowanej problematyki, mieszczącej się w szerokim polu językoznawstwa stosowanego. Poszczególne pozycje mają w większości charakter badań interdyscyplinarnych, odnoszących się do związków językoznawstwa z filozofią, socjologią, technologią mowy oraz naukami prawnymi. Przy zróżnicowaniu tematycznym, odmiennych metodologiach i zakładanych celach badawczych są dowodem głębokiego humanizmu. Świadczą bowiem o nieustannych staraniach badaczy nad zwiększeniem możliwości skutecznego posługiwania się językiem ojczystym i językami obcymi nie tylko w aspekcie glottodydaktycznym, lecz także pragmatycznym (np. w ogólniejszym sensie z punktu widzenia aksjologii) i bardziej szczegółowym (odnoszącym się do poprawnej interpretacji różnego typu międzynarodowych i narodowo specyficznych, istotnych dla sprawnej komunikacji, dokumentów prawnych). Ważkim nurtem w ramach badań skutecznej komunikacji są prace nad wiedzą językową osób niewidzących i możliwościami posługiwania się mową dzieci niesłyszących.

Kwestie odnoszące się do pojęcia normatywnego dyskursu (w kategoriach podstawowych pragmatycznych funkcji aktów mowy) zostały zreferowane z punktu widzenia neonaturalistycznego w artykule Jana Wawrzyniaka The Logical Discipline of Normative Argumentation. Some considerations on the axiological status of speech acts.

Socjolingwistyczny aspekt kategorii gramatycznej rodzaju w polskich nazwach zawodów zanalizowano z wykorzystaniem teorii stanów oczekiwań Josepha Bergera w studium Victorii Kamasy nad statusem społecznym polskiej kobiety.

Problemy glottodydaktyczne rozpatrywane są w niniejszym tomie na dwóch płaszczyznach: wykorzystania nowoczesnych narzędzi elektronicznych oraz odniesienia do teorii lingwistycznych i psycholingwisytycznych. Ogólną ramę dla zagadnień z pierwszej płaszczyzny może stanowić doniesienie Pawła Korcza i Marka Matulewskiego na temat bieżących osiągnięć w zakresie wirtualnej edukacji. Tylko drugą płaszczyznę reprezentuje artykuł Georgii Andreou i Ioannis Galantomos Proposition for teaching metaphors and idioms of Modern Greek as a foreign language, w którym próbuje się zastosować osiągnięcia językoznawstwa kognitywnego w nauczaniu metafor i idiomów. Połączeniem obu są trzy prace. Pierwsza - Konrada Juszczyka - dotyczy zastosowania do nauki czytania i pisania w języku obcym komputerowego programu z wirtualną nauczycielką (awatarem). Druga - Marcina Włodarczaka - wykorzystuje narzędzia technologii mowy w celu porównania świadomości językowej Tajów w zakresie rozróżniania naturalnych tonów rodzimego języka z ich przebiegami resyntetyzowanymi. Trzecia - Weroniki Górskiej - wyjaśnia możliwości nauczenia studentów, dla których hiszpański jest językiem obcym, poprawnego stosowania hiszpańskich łączników kontrargumentacji, na podstawie analizy korpusu tekstów poczty elektronicznej.

Możliwości technologii mowy znalazły zastosowania w badaniach nad dziećmi niesłyszącymi. W artykule Jolanty Bachan i Dafydda Gibbona proponuje się wykorzystanie wysokiej jakości mowy syntetycznej (Close Copy Speech) do testów językowych oceniających funkcjonowanie implantów ślimakowych u dzieci niesłyszących. Studium Janusza Kleśty przedstawia diagnozę jakości wymowy spółgłosek nosowych w wymowie dzieci z głębokim ubytkiem słuchu z punktu widzenia analizy fonetyczno-akustycznej.

Psycholingwistyczne badania porównawcze nad funkcjonowaniem leksykonu umysłowego w zakresie hierarchicznych relacji słownictwa pomiędzy osobami niewidzącymi i posługującymi się wzrokiem przedstawiono w artykule Nawoi Mikołajczak-Matyi.

W niniejszym tomie trzy prace omawiają istotne problemy w ramach lingua legis. Począwszy od analizy błędów językowych w tłumaczeniach unijnych aktów prawnych (tekst Pauliny Nowak) poprzez mechanizmy przekładu definicji prawnych (artykuł Karoliny Kaczmarek i Aleksandry Matulewskiej) aż po problemy w tłumaczeniu dyplomów i certyfikatów dotyczących wykształcenia (praca Joanny Grzybek i Aleksandry Matulewskiej). Wszystkie teksty mają charakter badań porównawczych i dotyczą odpowiednio języków: polskiego, angielskiego i francuskiego (pierwszy z nich), polskiego, angielskiego i węgierskiego (drugi) oraz chińskiego, angielskiego i polskiego (trzeci). Z współczesnego punktu widzenia teksty te odnoszą się do palących potrzeb nowoczesnego społeczeństwa migrującego w zdobywaniu lepszego wykształcenia, poszukiwaniu pracy i kontaktów gospodarczych.

Niektórzy z autorów są bardzo młodymi badaczami. Ich naukowe osiągnięcia przedstawione obecnie nie byłyby możliwe, gdyby nie współpraca z zagranicznymi ośrodkami naukowymi w ramach programu ERASMUS SOCRATES. Dwie prace powstały dzięki współpracy z Universitat de Barcelona oraz Universität Bielefeld.