PAWŁOWICE

English
summary

MENU
WPROWADZENIE
ZAMKI
PAŁACE
DWORY
WIELKOPOLSKA

A.MICKIEWICZ
SŁOWNIK
LITERATURA
Duch
E-mail






.

Pałac w Pawłowicach


L o k a l i z a c j a

Wieś położona na Wysoczyźnie Leszczyńskiej.


Pokaż większą mapę


H i s t o r i a

Wieś była gniazdem rodziny Pawłowskich z Wierzbna. Należała do rodziny Rydzyńskich, Bojanowskich. Od XVII w. do II wojny światowej była w rękach Mielżyńskich. Krzysztof Ignacy Mielżyński (1670-1721) uważany jest za założyciela pawłowickiej linii rodu Mielżyńskich, herbu Nowina. Na apel gen. J.H. Dąbrowskiego i Józef Wybickiego Stanisław Mielżyński przeznaczył znaczne sumy na organizowanie pułku piechoty. Ponieważ Mielżyński nie miał wojskowego doświadczenia, jego 3 pułkiem piechoty dowodził major Stanisław Fiszer. Zdobywszy odpowiednie przeszkolenie w 1807 r. pułk opuścił Pawłowice i udał się w kierunku Pomorza. Mielżyński osobiœcie uczestniczył w krwawych walkach o Gdańsk. Po podpisaniu pokoju w Tylży pułk Mielżyńskiego został w Gdańsku 2 lata w garnizonie. W czasie wojny 1809 r. opuścił Gdańsk i wraz z batalionem swojego pułku stawił się w Toruniu, by go bronić przed Austriakami. PóŸniej wraz z Dąbrowskim pospieszył na pomoc Wielkopolsce. Za udział w kampanii 1809 r. został awansowany w lutym 1810 r. do stopnia generała brygady, a póŸniej mianowany dowódcą departamentu płockiego. W 1812 r. wyruszył na kampanię moskiewską. W bitwie pod Smoleńskiem został ranny, za co otrzymał francuską Legię Honorową. W 1813 r. bronił Gdańska, w bitwie pod Hamburgiem został ranny i wzięty do niewoli. Za udział w walkach otrzymał Krzyż Virtuti Militari. Po Kongresie Wiedeńskim we wrześniu 1815 r. oficjalnie wystąpił z wojska i osiadł w Pawłowicach, gdzie zmarł w 1826 r. w wieku zaledwie 48 lat.


C h a r a k t e r y s t y k a

Pałac klasycystyczny zbudowany w latach 1779-92 dla Maksymiliana Mielżyńskiego według projektów twórcy berlińskiej Bramy Brandenburskiej, Karola Gottharda Langhansa, przy współpracy Ignacego Graffa z Rydzyny. Elementy rzeźbiarskie na elewacji pałacu i oficyn wykonano pod kierownictwem Bohma, przez rzemieślników z Rydzyny, Leszna i Rawicza. Pałac powstał przez przebudowę poprzedniego pałacu barokowego, na miejscu dawnego drewnianego dworu. W 1910 r. dokonano restauracji pałacu.


Pałac - przekrój poziomy parteru
1 - korpus główny, 2 - galeria arkadowa, 3 - galeria z pokojami gościnnymi, 4 - oficyny, a - westybul, b - salon okrągły

Korpus główny połączony jest półkolistymi arkadowymi galeriami z oficynami, które wraz z kordegardami przy wjeździe tworzą kształt podkowy. Korpus trójkondygnacyjny, trzynastoosiowy, na rzucie prostokąta ze skrajnymi ryzalitami. Na osi fasady głównej trzyosiowy pozorny ryzalit z czterokolumnowym portykiem, któremu w fasadzie ogrodowej odpowiada zaokrąglony ryzalit. Kolumny portyku ujmują pierwsze i drugie piętro, w ten sposób drzwi wejścia na poziomie parteru są skromne. Kolumny sięgają dachu i zwieńczone są attyką dźwigającą cztery alegoryczne postacie kobiece. Dach wysoki, dwuspadowy, spłaszczony wzdłuż kalenicy. Ryzality nakryte dachami trójspadowymi, zwieńczone pierwotnie trójkątnymi frontonami. Między oknami płaskorzeźby stiukowe. Oficyny piętrowe, zryzalitowane z wysokimi dachami.


Sala balowa
Wnętrze projektował twórca warszawskich Łazienek, Jan Christian Kamsetzer, a współpracowali z nim liczni sztukatorzy, m.in. Giuseppe Amadio i Giuseppe Borghi, pozostawiając unikalne dziś w Polsce, autentyczne wnętrza klasycystyczne. Na parterze pałacu od frontu westybul, za nim od strony ogrodu okrągły salon z bogatą dekoracją stiukową i posadzką z mahoniu i klonu. Pomieszczenia reprezentacyjne znajdują się na pierwszym piętrze, apartamenty mieszkalne na parterze.

Od strony ogrodu wielka sala balowa (kolumnowa) dwukondygnacyjna, owalna. Posiada 24 marmuryzowane kolumny o korynckich kapitelach, wspaniałą dekorację sztukatorską, kryształowe lustra i żyrandole wykonane na Śląsku, w koncu XVIII w., oraz intarsjowaną, dwubarwną podłogę. Niedawno odsłonięto oryginalne sztukaterie w dawnej bibliotece, liczšcej niegdyœ tysišce woluminów.


Kryształowy żyrandol
z Murano (Wenecja)
Obok w amfiladzie trzy salony: jedwabny, chiński i zielony, wyposażone w kominki, lustra, żyrandole, posadzki z kilkubarwnego drewna. Salon zielony z bogatą dekracją na plafonie, wiszącym świecznikiem kryształowym z końca XVIII w. z Murano i białym marmurowym kominkiem. W saloniku jedwabnym oryginalna dekoracja sztukatorska na suficie, meblami w stylu Ludwika XVI, kominek z białego marmuru, płaskorzeźbą Ledy, wykonaną przez Giovachino Stagii,świecznik z brązu, ściany obite haftowaną tkaniną francuską z około 1790 roku.


Fasada ogrodowa

Przy pałacu zabudowania gospodarcze.


P a r k

Park francuski z XVIII w. (pow. 12 ha) ze starym drzewostanem, m.in. topole, wiązy, dęby i lipy. Park częściowo wykorzystuje dawny ogród włoski z ok. 1783-85 r.


W s p ó ł c z e s n o ś ć

Pałac częściowo odnawiany, należy do Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki PAN z Krakowa, stanowi ośrodek konferencyjno-szkoleniowy. W oficynach są pomieszczenia hotelowe.

Zwiedzanie pałacu

możliwe po uzgodnieniu - tel. 0-65 202330

Podobne odnośniki:

WPROWADZENIE ZAMKI PAŁACE DWORY
WIELKOPOLSKA SŁOWNIK LITERATURA E-mail

© Copyright 1996 by Małgorzata Mazurek