.
Zamek w Kórniku |
L o k a l i z a c j a
Miasto na Równinie Wrzesińskiej, na
wschodnim brzegu Jez. Kórnickiego.
Pokaż większą mapę
H i s t o r i a
Rezydencja Górków, Czarnkowskich,
Grudzińskich, w latach 1678-1880 własność Działyńskich. Na początku XIX w. dobra kórnickie
były przedmiotem sporów między rodziną Działyńskich a Szołdrskich, podczas gdy zamek był zajęty pod
magazyny wojskowe. W 1825 r. dobra przejął ostatecznie Tytus Działyński (1796-1861).
Po śmierci Jana Działyńskiego (1829-80) zamek przejął Władysław Zamoyski (1855-1924), który w testamencie przekazał
cały swój majątek narodowi, w tym dobra kórnickie.
W zamku Stanisław Górka gościł w 1574 r. Henryka Walezego, zdążającego na koronację do Karkowa.
Nie opodal zamku kórnickiego, w Prowencie, urodziła się Wisława Szymborska,
laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1996 r. Jej ojciec był zarządcą dóbr kórnickich w
latach dwudziestych XX w.
C h a r a k t e r y s t y k a
Zamek obecnie w formie romantycznej
rezydencji w stylu neogotyku angielskiego, asymetryczny. Pierwsza budowla (drewniana) z II poł.
XIV w., rozbudowana w 1426 r. w technice ryglowej. Następnie przebudowana w
1552 r. przez Stanisława Górkę w stylu renesansowym. W II poł. XVIII w. Teofila z Działyńskich Szołdrska
przebudowała zamek w stylu późnego baroku. Opuszczony i niszczejący zamek na pocz. XIX w.
został przebudowany w latach 1836-61 dla Tytusa Działyńskiego wg projektów Karola Fryderyka
Schinkla, z myślą o ekspozycji zbioru pamiątek narodowych i historycznych, dzieł sztuki i
rzemiosła. Dzieło ojca kontynuował Jan Działyński. Siostrzeniec Jana,
Władysław Zamoyski dodał zbiory etnograficzne i przyrodnicze z Australii,
Polinezji i Madagaskaru.
.
Zamek w Kórniku
widok od NE |
Mury zamku zwieńczone są krenelażem, z
wieżą od wschodu i basztami w narożach, wokół średniowieczne fosy (od 1560 r.) i neogotycki
most. W elwacji południowej "indyjska" wystawa środkowa, elewacja zachodnia z neogotyckim
gankiem i tarasem, elewacja wschodnia z nietynkowaną kolistą wieżą. Po bokach dziedzińca
zamkowego 3 oficyny z XVIII w., wozownia, między parkiem a brzegiem jeziora zabudowania dawnego
folwarku zwanego Prowentem.
Zamek w Kórniku
elewacja południowa wiosną |
Plan wnętrz z konieczności oparto o istniejące mury dawnego
zamku. Na parterze w części środkowej neogotycki hall z klatką schodową, a za nim kwadratowa
tzw. Czarna Sala. W trakcie zachodnim usytuowano dwie, duże dekorowane sale
mieszczące pokoje reprezentacyjne właściciela. Przy Sali Czarnej w wieży wschodniej powstała
Sala Jadalna z plafonami przedstawiającymi herby rodów biorących udział w bitwie pod
Grunwaldem, a obok niej - Pokój Fundatorów. Układ piętra powtarza układ parteru. Ponad Jadalnią i
Salą Carną znajduje się Sala Mauretańska.
Wewnątrz zamku: intarsjowane posadzki z poł. XIX w., kilka
rzeźbionych odrzwi, sala Mauretańska nawiązująca do Dziedzińca Lwów z Alhambry, ze zbrojami, bronią polską i obcą, w pozostałych salach liczne obrazy malarzy polskich i
obcych (m.in. Grottgera, Norblina, Bacciarellego, kopia Rubensa i znany portret Teofilii z
Działyńskich Szołdrskiej-Potulickiej, kórnickiej Białej Damy), meble różnych stylów i epok, pamiątki
historyczne i narodowe.
Zamek w Kórniku - przekrój poziomy I piętra,
1 - sień, 2 - Sala Mauretańska
P a r k
P ark (pow. 33,5 ha) - pierwotnie ogród włoski
z XVI w., przekształcony w XVIII w. w park francuski, po 1830 r. powiększony i zamieniony na
arboretum z ok. 3000 gatunków i odmian drzew i krzewów europejskich, azjatyckich (grusza wierzbolistna z Kaukazu) i amerykańskich (cypryśnik błotny). Arboretum jest dziełem Tytuasa i Jana Działyńskich. Z czasów Tytusa zachowały się tylko perukowce, oczar wirginijski i ośnieża czteroskrzydłowa. W 1971 r. utworzono kolekcję różaneczników i azalii.
Plan zespołu parkowo-zamkowego w Kórniku
1 - zamek, 2 - oficyny, 3 - wozownia, 4 - pawilon - (muzeum dendrologiczne), 5 - Prowent (dawniej
folwark), 6 - nowe arboretum
Jedna z alejek w parku | 
Cypryśnik błotny z pneumatoforami
Koniecznie trzeba zobaczyć kwitnące magnolie | |
W s p ó ł c z e s n o ś ć
W 1953 r. zamek wraz z biblioteką i parkiem
przejęła Polska Akademia Nauk. Obecnie w zamku mieści się muzeum. Biblioteka Kórnicka PAN
gromadzi ok. 350 000 woluminów, w tym starodruki, rękopisy, grafiki, nuty i autografy. Wśród
rękopisów znajdują się III część "Dziadów" i "Pani Twardowska" Adama Mickiewicza, "Hymn o
zachodzie słońca" Juliusza Słowackiego, wydanie I "De revolutionibus" Mikołaja Kopernika oraz
opis kampanii włoskiej Napoleona z lat 1793-95.
Zwiedzanie Muzeum:
od wtorku do niedzieli, godz. 9:00 - 17:30
tel. 0-61 8170081, fax. 0-61 8171930
Zwiedzanie Arboretum:
codziennie, od godz. 9:00 do 17
tel. 0-61 8170155
Podobne odnośniki:
