KÓRNIK

English
summary

MENU
WPROWADZENIE
ZAMKI
PAŁACE
DWORY
WIELKOPOLSKA
SŁOWNIK
LITERATURA
Duch
E-mail



From English summary:

Kornik, located in the vicinity of Poznan, is a small town situated 20 km south-east from Poznan. A 14th century castle built by the Gorka family owns its present English Neo-Gothic shape (arch. Karol Schinkel) to Tytus Dzialynski, a great patriot fighting for the independence of Poland in the 18th-19th centuries. He was the one who much enlarged the collection of art known as the Kornik collections. In 1924 Wladyslaw Zamoyski, descendent of the Dzialynski family, donated the Kornik lands to the Polish state, thus creating the so-called Kornik Foundation. At present the Kornik castle is considered to be a very interesting museum with valuable collections of historical and national mementoes, Polish and foreign arms and armour, precious paintings by Grottger, Norblin, Bacciarelli, copies of Rubens' works, period furniture representing different epochs and styles. The famous Kornik library contains over 350,000 volumes, books, old prints, manuscripts, among them one by Napoleon Bonaparte. The castle's large park-arboretum comprises over 2,500 species and varieties of trees and shrubs, the largest collection of that kind in Poland.

.


Zamek w Kórniku


L o k a l i z a c j a

Miasto na Równinie Wrzesińskiej, na wschodnim brzegu Jez. Kórnickiego.


Pokaż większą mapę


Pomnik Władysława Zamoyskiego


H i s t o r i a

Rezydencja Górków, Czarnkowskich, Grudzińskich, w latach 1678-1880 własność Działyńskich. Na początku XIX w. dobra kórnickie były przedmiotem sporów między rodziną Działyńskich a Szołdrskich, podczas gdy zamek był zajęty pod magazyny wojskowe. W 1825 r. dobra przejął ostatecznie Tytus Działyński (1796-1861). Po śmierci Jana Działyńskiego (1829-80) zamek przejął Władysław Zamoyski (1855-1924), który w testamencie przekazał cały swój majątek narodowi, w tym dobra kórnickie.

W zamku Stanisław Górka gościł w 1574 r. Henryka Walezego, zdążającego na koronację do Karkowa.

Nie opodal zamku kórnickiego, w Prowencie, urodziła się Wisława Szymborska, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1996 r. Jej ojciec był zarządcą dóbr kórnickich w latach dwudziestych XX w.


C h a r a k t e r y s t y k a

Zamek obecnie w formie romantycznej rezydencji w stylu neogotyku angielskiego, asymetryczny. Pierwsza budowla (drewniana) z II poł. XIV w., rozbudowana w 1426 r. w technice ryglowej. Następnie przebudowana w 1552 r. przez Stanisława Górkę w stylu renesansowym. W II poł. XVIII w. Teofila z Działyńskich Szołdrska przebudowała zamek w stylu późnego baroku. Opuszczony i niszczejący zamek na pocz. XIX w. został przebudowany w latach 1836-61 dla Tytusa Działyńskiego wg projektów Karola Fryderyka Schinkla, z myślą o ekspozycji zbioru pamiątek narodowych i historycznych, dzieł sztuki i rzemiosła. Dzieło ojca kontynuował Jan Działyński. Siostrzeniec Jana, Władysław Zamoyski dodał zbiory etnograficzne i przyrodnicze z Australii, Polinezji i Madagaskaru.

Elewacja wschodnia zamku

Drewniany most


Zamek w Kórniku
elewacja południowa wiosną


Zamek w Kórniku - widok od N

Mury zamku zwieńczone są krenelażem, z wieżą od wschodu i basztami w narożach, wokół średniowieczne fosy (od 1560 r.) i neogotycki most. W elwacji południowej "indyjska" wystawa środkowa, elewacja zachodnia z neogotyckim gankiem i tarasem, elewacja wschodnia z nietynkowaną kolistą wieżą. Po bokach dziedzińca zamkowego 3 oficyny z XVIII w., wozownia, między parkiem a brzegiem jeziora zabudowania dawnego folwarku zwanego Prowentem.

Plan wnętrz z konieczności oparto o istniejące mury dawnego zamku. Na parterze w części środkowej neogotycki hall z klatką schodową, a za nim kwadratowa tzw. Czarna Sala. W trakcie zachodnim usytuowano dwie, duże dekorowane sale mieszczące pokoje reprezentacyjne właściciela. Przy Sali Czarnej w wieży wschodniej powstała Sala Jadalna z plafonami przedstawiającymi herby rodów biorących udział w bitwie pod Grunwaldem, a obok niej - Pokój Fundatorów. Układ piętra powtarza układ parteru. Ponad Jadalnią i Salą Carną znajduje się Sala Mauretańska.

Wewnątrz zamku: intarsjowane posadzki z poł. XIX w., kilka rzeźbionych odrzwi, sala Mauretańska nawiązująca do Dziedzińca Lwów z Alhambry, ze zbrojami, bronią polską i obcą, w pozostałych salach liczne obrazy malarzy polskich i obcych (m.in. Grottgera, Norblina, Bacciarellego, kopia Rubensa i znany portret Teofilii z Działyńskich Szołdrskiej-Potulickiej, kórnickiej Białej Damy), meble różnych stylów i epok, pamiątki historyczne i narodowe.


Zamek w Kórniku - przekrój poziomy I piętra,
1 - sień, 2 - Sala Mauretańska


P a r k

P ark (pow. 33,5 ha) - pierwotnie ogród włoski z XVI w., przekształcony w XVIII w. w park francuski, po 1830 r. powiększony i zamieniony na arboretum z ok. 3000 gatunków i odmian drzew i krzewów europejskich, azjatyckich (grusza wierzbolistna z Kaukazu) i amerykańskich (cypryśnik błotny). Arboretum jest dziełem Tytuasa i Jana Działyńskich. Z czasów Tytusa zachowały się tylko perukowce, oczar wirginijski i ośnieża czteroskrzydłowa. W 1971 r. utworzono kolekcję różaneczników i azalii.


Most nad zamkową fosą


Plan zespołu parkowo-zamkowego w Kórniku
1 - zamek, 2 - oficyny, 3 - wozownia, 4 - pawilon - (muzeum dendrologiczne), 5 - Prowent (dawniej folwark), 6 - nowe arboretum


Jedna z alejek w parku

Alejka wiosną

Cypryśnik błotny z pneumatoforami

Koniecznie trzeba zobaczyć kwitnące magnolie<


W s p ó ł c z e s n o ś ć

W 1953 r. zamek wraz z biblioteką i parkiem przejęła Polska Akademia Nauk. Obecnie w zamku mieści się muzeum. Biblioteka Kórnicka PAN gromadzi ok. 350 000 woluminów, w tym starodruki, rękopisy, grafiki, nuty i autografy. Wśród rękopisów znajdują się III część "Dziadów" i "Pani Twardowska" Adama Mickiewicza, "Hymn o zachodzie słońca" Juliusza Słowackiego, wydanie I "De revolutionibus" Mikołaja Kopernika oraz opis kampanii włoskiej Napoleona z lat 1793-95.

Zwiedzanie Muzeum:
od wtorku do niedzieli, godz. 9:00 - 17:30
tel. 61 8170081, fax. 61 8171930

Zwiedzanie Arboretum:
codziennie, od godz. 9:00 do 17
tel. 0-61 8170155

Podobne odnośniki:

WPROWADZENIE ZAMKI PAŁACE DWORY
WIELKOPOLSKA SŁOWNIK LITERATURA E-mail

© Copyright 2002 by Małgorzata Mazurek