GOŁUCHÓW

English
summary

MENU
WPROWADZENIE
ZAMKI
PAŁACE
DWORY
WIELKOPOLSKA
SŁOWNIK
LITERATURA
Duch
E-mail


From English summary:

20 km north from Kalisz is the village of Goluchow with a large landscape park and a beautiful Renaissance castle containing a valuable collection of art. At present a branch of the National Museum in Poznan.

.


Stary zamek w Gołuchowie
widok od strony parku


L o k a l i z a c j a

Wieś nad rzeką Ciemną, na Wysoczyźnie Kaliskiej.


Pokaż większą mapę


H i s t o r i a

Własność rodu Toporczyków, Gołuchowskich herbu Wieniawa, Leszczyńskich herbu Wieniawa (1507-1695), Przyjemskich, Słuszków, Gurowskich, Swinarskich, Chlebowskich, Suchorzewskich i Kalksteinów. W r. 1853 Gołuchów kupił Tytus Działyński z Kórnika dla syna Jana Kantego. Za pieniądze pożyczone na pomoc powstańcom w 1863 r. Jan Działyński przekazał dobra gołuchowskie swej żonie, Izabeli Elżbiecie z Czartoryskich, która w latach 1972-85 przebudowała zamek z przeznaczeniem na muzeum. Przyświecała jej również myśl odtworzenia rezydencji królewskiego rodu Leszczyńskich, o czym przypominają dekoracje wnętrz oraz portrety króla Stanisława i jego córki, Marii.


C h a r a k t e r y s t y k a

Zamek renesansowy, wzniesiony około 1560 r. przez Rafała Leszczyńskiego, starostę radziejewskiego. Dwupiętrowy na planie prostokąta, flankowany w narożach czteroma ośmiobocznymi basztami, otoczony fosą. Piwnice i parter sklepione kolebkowo. W izbach na piętrach znajdowały się kominki marmurowe i piece kaflowe. W latach 1600-19 zamek został przebudowany przez Wacława Leszczyńskiego, kanclerza wielkiego koronnego. Dodano manierystyczny trapezowy budynek z kolumnowym krużgankiem na piętrze w południowej elewacji (arch. prawdopodobnie Antoni Lamsit). Zewnętrzne elewacje zamku zdobiły piaskowcowe, profilowane obramienia okien i portale. Bogato zdobione wewnątrza z kamiennymi i marmurowymi kominkami oraz portalami.

Często zmieniający się właściciele nie dbali o zamek, który został gruntownie odremontowany w latach 1875-85 przez Izabelę Działyńskich w stylu renesansowych zamków francuskich. Projekt rekonstrukcji wykonali Maurycy Ouradou i Zygmunt Gorgolewski, przy współudziale Eugene Viollet-le-Duca. Realizacja planów Izabeli Działyńskiej odeszła od doktryny konserwatorskiej Viollet-le-Duca, który żądał poszanowania autentyku, zachowania stylu zabytku i charakteru właściwego dla jego epoki i regionu.


Zamek w Gołuchowie, przekrój poziomy I piętra
1 - baszty narożne z XVI w., 2 - krużganek, 3 - klatka schodowa z XIX w., 4 - sala stołowa, 5 - sala gdańska, 6 - sala królewska, 7 - baszta narożna z XVII w.

Mury zamku późnorenesansowe, wygląd zewnętrzny ujednolicony w stylu renesansu francuskiego w XIX w. Wystrój zewnętrzy dziedzińca wzorowany na zamkach w Blois i Chambord. Zachowały się elementy autentycznego wystroju wnętrz z XVII w., uzupełnione antycznymi i renesansowymi detalami architektonicznymi z Francji i Włoch lub dorabianymi na ich wzór w Gołuchowie (kominki, obramienia okien, mozaiki).


Nowy pałac - dawna oficyna

Na południe od zamku budynek oficyny zwany pałacem, przebudowany w latach 1872-76 z dawnej gorzelni i przeznaczony na cele mieszkalne. Zachowany wystrój wnętrz z końca XIX w.


Oficyna, przekrój poziomy parteru
1 - hol wejściowy, 2 - klatka schodowa, 3 - galeria


P a r k


Aleja w parku
Park krajobrazowy (pow. 162,2 ha) zawdzięcza swój kształt Janowi Działyńskiemu, a został rozplanowany przez Adama Kubaszewskiego na obu brzegach rzeki Ciemnej, na której znajduje się kilka stawów. Obecnie rośnie około 500 gatunków drzew i krzewów, w tym wiele egzotycznych. W parku neorenesansowe mauzoleum, w którym spoczywa Izabella z Czartoryskich Działyńska.


W s p ó ł c z e s n o ś ć

W 1962 roku w zamku otwarto oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu z ekspozycją zabytkowych wnętrz i dzieł sztuki, m.in. część zbioru starożytnych waz greckich (tzw. wazy gołuchowskie) w Sali Waz Greckich, emalie limozyjskie i rzemiosło europejskie w Sali Muzealnej, polskie rzemiosło artystyczne w Sali Polskiej. W oficynie Muzeum Leśnictwa.

Zwiedzanie oddziału Muzeum Narodowego:
od wtorku do niedzieli, godz. 10:00-16:00
tel. 062 7615094

Podobne odnośniki:

WPROWADZENIE ZAMKI PAŁACE DWORY
WIELKOPOLSKA SŁOWNIK LITERATURA E-mail

© Copyright 1996 by Małgorzata Mazurek