Agata Jakubowska, Ewa DomaŃska

Semestr letni 2017-2018 / konwersatorium

ZajĘcia problemowo-specjalizacyjne / USOS 05-ZPS-WSN-SL-HS

Instytut Historii Sztuki UAM

 

Opis zajęć

Zajęcia mają wprowadzić studentów w widoczny od kilku lat w humanistyce i naukach społecznych trend wykorzystywania wartości społecznych, takich jak m.in. nadzieja, gościnność, troska, przyjaźń, zaufanie jako metod badawczych. Seminaria będą miały na celu przedyskutowanie kwestii, czy powyższe wartości mogą być także stosowane w badaniach dzieł sztuki, co w takim kontekście znaczy termin "metoda", i jakie byłyby konsekwencje stosowania wartości jako metod dla rozumienia prac artystycznych. W oparcie o lektury badaczy snujących refleksje na temat przyjaźni, zaufania i gościnności (m.in. Giorgio Agamben, Jacques Derrida, Piotr Sztompka), rozważona zostanie idea tych wartości jako metod, następnie przedyskutowane zostaną teksty, których autorzy-historycy sztuki do nich się odwoływali, a na końcu podjęta zostanie próba analiz wybranych dzieł sztuki przy pomocy wcześniej wypracowanej w trakcie zajęć wartości-metody.

Zajęcia podzielone będą na dwie części: część pierwsza prowadzona przez Ewę Domańską, obejmować będzie trzy seminaria trwające 4 godziny lekcyjne (12 godz.), które obywać się będą we wtorki, 16:45-20:00. Każde spotkanie podzielone będzie na dwie części: w pierwszej, przedstawiony zostanie zarys problemu oraz na podstawie zalecanej literatury, dyskutowane będą zagadnienia będące tematem zajęć, druga dotyczyć będzie dyskusji na temat wybranych prac artystycznych i możliwości wygenerowania rozumienia omawianych w pierwszej części wartości społecznych na podstawie ich analiz.

Warunki zaliczenia

Od uczestników wymagana jest obecność na zajęciach, krytyczny rozbiór rekomendowanych tekstów, aktywność oraz prezentacja na zajęciach.

Część I: Ewa Domańska
Wartości jako metody badań w humanistyce
Wtorek: 17:00-20:00
, Collegium Novum, al. Niepodgłości 4, sala 501A

27 luty
1. Przyjaźń

  1. Giorgio Agamben, Przyjaciel, przeł. Sebastian Matuszewski. Oficyna Bractwa Trojka 2017: 5-20.
  2. Jacques Derrida, "Oligarchie: wymienianie, wyliczanie, obliczanie". Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, nr 17 (37), 2010: 151-177.
  3. Agata Jakubowska, Nie siostrzaństwo a przyjaźń. Odbicia Izabelli Gustowskiej i Krystyny Piotrowskiej, w: Historia wystaw sztuki kobiet w Polsce, red. Agata Jakubowska "Sztuka i Dokumentacja", nr 15, 2016: 71-78.

Literatura i materiały dodatkowe

Wystawa: Przyjaźni Moc / The Power of Friendship, lokal_30, 3rd March–29th April 2017 (Kuratorka: Tomek Pawłowski. Artystki: Cipedrapskuad (Dominika Olszowy, Maria Toboła), Grupa Sędzia Główny (Aleksandra Kubiak, Karolina Wiktor), Threesome (Karolina Dryps, Lonia Kaniuk, Karolina Mełnicka), Virgin$ deLuxe Edition (Ada Karczmarczyk, Aneta Ptak-Rufino)

"Przyjaźni moc" w galerii lokal_30

Grupa Sędzia Główny

6 marzec
2. Zaufanie

[gość: prof. UAM dr hab. Hanna Mamzer, Instytut Socjologii UAM]

  1. Piotr Sztompka, Zaufanie: fundament społeczeństwa, w: Zaufanie a życie społeczne, red. Hanna Mamzer, Tomasz Zalasiński. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora, 2008: 21-29.
  2. Jan Szymczyk, "Zaufanie a soma. Rola ciała człowieka w interakcjach społecznych", w: Zaufanie społeczne: teoria - idee – praktyka, red. Jan Szymczyk. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2016: 403-447.
  3. Piotr Sztompka, Zaufanie, nieufność i dwa paradoksy demokracji, w: Socjologia. Lektury, red. Piotr Sztompka, Marek Kucia. Kraków: Znak, 2007: 397-408.

Paweł Althamer, Bródno (2000)
https://artmuseum.pl/pl/filmoteka/praca/althamer-pawel-brodno-2000
https://sztukapubliczna.pl/pl/brodno-2000-pawel-althamer/czytaj/42

Krzysztof Wodiczko, The Tijuana Projection (2001)
http://culture.pl/pl/artykul/krzysztof-wodiczko-projekcja-jako-proaktywna-psychoanaliza-wywiad
https://www.youtube.com/watch?v=juq-Z48lY7g

        Literatura dodatkowa

        • Piotr Sztompka, Zaufanie: fundament społeczeństwa. Kraków: Znak, 2007.
        • Paul Faulkner, "A Genealogy of Trust." Episteme: A Journal of Social Epistemology, vol. 4, nr 3, 2007: 305-321.
        • Krzysztof Nowakowski, Wymiary zaufania i problem zaufania negatywnego w Polsce. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, rok LXX, zeszyt 1, 2008: 213-233.
        • Zaufanie społeczne: teoria - idee – praktyka, red. Jan Szymczyk. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2016 (Paweł Prüfer, "Relacja i zaufanie jako metamorficzne ogniwo społeczeństwa"; Ewa Budzyńska, "Zaufanie – czynnik bezpieczeństwa czy ryzyka? Dylematy socjologa").
        • Hanna Mamzer, Zaufanie a bezpieczeństwo ontologiczne, w: Zaufanie a życie społeczne, red. Hanna Mamzer, Tomasz Zalasiński. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora, 2008: 31-43.
        • Francis Fukuyama, Zaufanie. Kapitał społeczny a droga do dobrobytu, Anna i Leszek Śliwa. Warszawa-Wrocław: PWN, 1997.
        • Handbook of Research Methods on Trust, ed. by Fergus Lyon, Guido Möllering and Mark N.K. Saunders. Cheltenham, UK and Northampton: Edward Elgar Publishing Limited, 2012.

        Karol Sienkiewicz, Patriota Wszechświata. O Pawle Althamerze. Warszawa: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, 2017.
        Krzysztof Wodiczko, Adam Ostolski, Wodiczko. Socjoestetyka. Warszawa: Krytyka Polityczna, 2016.
        "The Square" (reż. Ruben Östlund, 2017)

13 marzec
3. Gościnność

  1. Jacques Derrida, "Gościnność nieskończona", przeł. Paweł Mościcki. Przegląd Filozoficzno-Literacki, nr 3 (9), 2004: 257–261.
  2. Jacques Derrida, "Odpowiedzialność i gościnność", przeł. Paweł Mościcki. Przegląd Filozoficzno-Literacki, nr 2(14), 2006: 261-267.
  3. Jacques Derrida, "Wrogościnność", przeł. Anastazja Dwulit, w: Wrogościnność. Podejmowanie obcych, red. Jarosław Lubiak. Łódź: Muzeum Sztuki, 2010: 5-23.

    Joanna Rajkowska, Minaret (2009-2011)

Literatura dodatkowa

  • Wrogościnność. Podejmowanie obcych, red. Jarosław Lubiak. Łódź: Muzeum Sztuki, 2010.
    http://archiwum.nina.gov.pl/film/wrogoscinnosc
  • Arjun Appaduraj, "Strach przed małymi liczbami", w: tegoż, Strach przed mniejszościami. Esej o geografii gniewu, przeł. Marta Bucholc. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009: 55-87.
  • Tadeusz Sławek, "Żółta ściana Vermeera, czyli sztuka i przyjaźń" oraz "Jacques Derrida albo etyka gościnności", w: tegoż, Żaglowiec, czyli Przeciw swojskości. Wybór esejów, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2006: 11-22 i 146-158.
  • Karolina Tomczak, Konferencja "Mniejszości narodowe i etniczne w sztuce polskiej po 1945 roku. Dla Ciebie chcę być biała" – tematyka obrad i wystawy oraz uwagi. Quart. nr 4, 2010: 91-102. f
  • The Conditions of Hospitality. Ethics, Politics, and Aesthetics on the Threshold of the Possible, ed. by Thomas Claviez. Fordham University Press, 2013.
  • Luce Irigaray, "Toward a Mutual Hospitality" oraz Nikos Papastergiadis, "Hospitality and the Zombification of the Other," w: The Conditions of Hospitality: Ethics, Politics, and Aesthetics on the Threshold of the Possible, ed. by  Thomas Claviez. New York: Fordham University Press, 2013: 42-54 i 145-167.
  • Tom Selwyn, "An Anthropology of Hospitality" oraz Elizabeth Telfer, "The Philosophy of Hospitableness," w:  Search of Hospitality: Theoretical Perspectives and Debates, ed. by Conrad Lashley; Alison J. Morrison. London: Routledge, 2011: 18-55.

Część II: Agata Jakubowska

4. Nadzieja

  1. Vincent Carpanzano, Reflections on Hope as a Category of Social and Psychological Analysis. Cultural Anthropology, vol. 18, nr 1, 2003: 3–32.
  2. Hope. New Philosophy for Change, ed. by Mary Zournazi. New York: Routledge, 2003.
  3. Hope and Feminist Theory, ed. by Rebecca Coleman and Debra Ferreday. Routledge 2011.

Literatura i materały dodatkowe

Yoko Ono "Cut Piece"

 

 

 

Kontakt: Ewa Domanska Agata Jakubowska