CHOROBY ZAWODOWE NARZĄDU GŁOSOWEGO

 

Choroby zawodowe to przewlekłe choroby, które bezpośrednio związane są z wykonywanym zawodem i warunkami pracy. W przypadku narządu głosowego nauczyciela choroby te wynikają z nadmiernego wysiłku głosowego. Coraz częściej bierze się pod uwagę również obciążenia psychofizyczne występujących w pracy zawodowej nauczyciela, jako czynnik ryzyka zwiększający prawdopodobieństwo wystąpienia obciążenia i choroby narządu głosowego.

Nauczyciel może starać się o stwierdzenie przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, jeżeli pracował w zawodzie co najmniej 15 lat. Może to zrobić, będąc czynnym zawodowo lub po zaprzestaniu wykonywania zawodu, jeżeli udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej wystąpią w ciągu 2 lat od ustania narażenia zawodowego. Do chorób zawodowych narządu głosu w polskim prawodawstwie zalicza się:

1. Guzki głosowe twarde – małe, okrągłe twory występujące w przedniej i środkowej części fałdów (strun) głosowych, powodujące drżenie głosu i chrypkę po dłuższym mówieniu;

2. Wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych – powodujące pogrubienie strun głosowych lub ograniczone zmiany przerostowe, np. polipy krtani; charakteryzują się chrypką i obniżeniem głosu;

3. Niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią – zaburzenia polegające na niepełnym zwarciu strun głosowych podczas fonacji; objawiają się stałą chrypką oraz czasowym bezgłosem.

Schemat procedury starania się o uznanie choroby narządu głosu za chorobę zawodową


Dla nauczyciela niezwykle ważne jest kompleksowe badanie krtani, wykonane przez foniatrę. Według A. Obrębowskiego powinno ono obejmować:

szczegółowy wywiad, określający:
    o zasadnicze objawy związane z aktywnością głosową,
    o stan hormonalny,
    o ewentualne leczenie hormonalne,
    o objawy reakcji alergicznych,
    o schorzenia ogólne,
    o niezdrowe nawyki,
    o warunki w środowisku pracy,
    o dotychczasowe leczenie,
    o rehabilitacja foniatryczna,

ocenę stanu laryngologicznego:
    o wydolność słuchowa (badana szeptem lub audiometrią tonalną),
    o drożność nosa,
    o błona śluzowa nosa,
    o ogniska zapalne (zęby, zatoki przynosowe, migdałki podniebienne gardłowy),
    o morfologia struktur krtaniowych,
    o fałdy głosowe (barwa, gładkość powierzchni, napięcie, ruchomość w stawach pierścienno-nalewkowych),

ocenę warunków emisji głosu:
    o subiektywna ocena charakteru głosu,
    o zachowanie się mięśniówki szyi w czasie fonacji,
    o próba Gutzmanna w odniesieniu do krtani,
    o uczynnianie rezonatorów nasady,
    o nastawienie głosowe,
    o czas fonacji,
    o średnie położenie głosu mówionego,
    o zakres głosu,
    o rejestr głosowy,

badanie stroboskopowe – oceniające czynność fonacyjną głośni,

natężenie głosu przed i po obciążeniu,

badanie tomograficzne krtani.


O chorobie zawodowej uprawniającej do świadczeń z ubezpieczenia społecznego decydują lekarze orzecznicy ZUS. Orzekanie o chorobie zawodowej narządu głosowego powinno zawierać m.in:

• określenie obrazu klinicznego danej choroby,
• stwierdzenie narażenia osoby na działanie czynnika szkodliwego o odpowiednim natężeniu i przez okres dostatecznie długi dla wywołania zmian chorobowych,
• wykluczenie możliwości powstania choroby przed rozpoczęciem pracy lub z innych przyczyn, niezwiązanych z warunkami pracy.

Źródła:


Głos narzędziem pracy. Poradnik dla nauczycieli, red. M. Śliwińska-Kowalska, Łódź 1999.
Narząd głosu i jego znaczenie w komunikacji społecznej, red. A. Obrębowski, Poznań 2008.
• Zalesska-Kręcicka M., Kręcicki T., Wierzbicka E., Głos i jego zaburzenia. Zagadnienia higieny i emisji głosu, Wrocław 2004.
• www.emisjaglosudlanauczycieli.pl

 
© 2014 Emisja głosu :: Joomla! i J!+AL jest Wolnym Oprogramowaniem wydanym na licencji GNU/GPL.