.

Pałac w Rogalinie

---

L o k a l i z a c j a

---

Wieś nad Wartą, na pd.-zach. skraju Równiny Wrzesińskiej, w Rogalińskim Parku Krajobrazowym (pow. 12750 ha).

Pokaż większą mapę

---

H i s t o r i a

---

Wieś należała do rodzin Łodziów Rogalińskich, Malechowskich, Baranowskich, Gorajskich, Arciszewskich (w 1592 r. ur. się tutaj Krzysztof Arciszewski), Unrugów, Szlichtyngów i Krzyżanowskich, od 1768 r. do Raczyńskich herbu Nałęcz. Latem 1831 r. najprawdopodobniej przebywał tutaj Adam Mickiewicz. Prezydent RP na Uchodźstwie, Edward B. Raczyński w 1991 r. dokonał zapisu dóbr rogalińskich na rzecz narodu polskiego, tworząc Fundację im. Rodziny Raczyńskich przy Muzeum Narodowym w Poznaniu. W Muzeum mieści się tzw. Gabinet Londyński - rekonstrukcja wnętrz z londyńskiego mieszkania E.B. Raczyńskiego, ostatniego męskiego potomka tej linii rodu.

Pałac w Rogalinie

---

C h a r a k t e r y s t y k a

---

Plan założenia pałacowo-parkowego
1 - dąb Edward, 2 - dęby Lech, Czech i Rus, 3 - punkt widokowy w parku krajobrazowym, 4 - kopiec Parnas, 5 - ogród francusko-holenderski, 6 - pałac, 7 - ujeżdżalnia, 8 - galeria obrazów, 9 - dziedziniec honorowy, 10 - stajnia, 11 - powozownia, 12 - gorzelnia, 13 - czworaki, 14 - kaplica-mauzoleum

Zespół pałacowo-parkowy z późnobarokowym pałacem zbudowanym w latach 1768-76 dla Kazimierza Raczyńskiego, wg pierwotnego projektu Jan Fryderyka Knöbla, a także Dominika Merliniego i Jana Christiana Kamsetzera. Całość założenia ukończono na początku XIX w. W latach 1910-12 został zbudowany ostatni obiekt - galeria dla gromadzonych obrazów przez Edwarda Aleksandra Raczyńskiego. Korpus główny 17-osiowy, o wyraźnych 3-osiowych ryzalitach po obu bokach. Na osi fasady głównej 5-osiowy ryzalit ozdobiony pilastrami. W fasadzie ogrodowej wyokrąglony ryzalit z tarasem i dwubiegowymi schodami. Ryzality na osi nakryte dachami mansardowymi z postacią rzymskiego rycerza na szczycie z tarczą z inicjałami KR. Od frontu pałac ma trzy kondygnacje, podczas gdy obniżenie terenu po stronie ogrodu powoduje, że widoczne stają się piwnice, przez co pałac zyskuje dodatkową kondygnację. Na frontonie herb Raczyńskich Nałęcz. Korpus główny z oficynami łączą galerie.

Pałac w Rogalinie - fasada frontowa

Wewnątrz: sala terrena, salony, sala jadalna i dwukondygnacyjna sala na I piętrze (przerobiona przez Edwarda Raczyńskiego na zbrojownię z neogotyckimi dekoracjami odwołującymi się do średniowiecza, pierwsza izba muzealna w duchu romantyzmu). Układ wnętrz dwutraktowy. W trakcie prac konserwatorskich odkryto pozostałości dekorację sztukatorską i malarską prawdopodobnie dzieło Jana Chystiana Kamzetzera.

Pałac - przekrój poziomy parteru
1 - korpus główny, 2 - galerie, 3 - oficyny

Pałac w Rogalinie

Pałac poprzedzony trzema dziedzińcami: pierwszy tzw. cour d'honeur zamknięty ogrodzeniem z filarami ozdobionymi rzeźbami. Przed nim dwa avant court'y, pierwszy z nich pomiędzy wozowniami i stajniami zmaknięty bramą i kratą, następny między domami dla służby i oficjalistów. W 1910 r. powstał budynek galerii, w którym Edward Aleksander Raczyński umieścił i udostępnił publicznie kolekcję malarstwa europejskiego i polskiego z przełomu XiX i XX w.

Pałac w Rogalinie - elewacja ogrodowa

---

P a r k

---

Park - ogród (pow. 37 ha) w stylu francusko- holenderskim z II poł. XVIII w., przechodzący w park krajobrazowy angielski z pocz. XIX w. obejmujący skupisko starych dębów (zabytki przyrody - Lech: 930 cm obwodu, Czech - 810 cm, Rus: 670 cm i Edward: 620, ale największy obwód pnia dębu w parku wynosi 1045 cm) i las łęgowy w dolinie Warty.

Furtka w parku

Labirynt

Park francuski

Na pd.-wsch krańcu zespołu pałacowego wznosi się dwukondygnacyjna kaplica dworska, mauzoleum rodzinne, zbudowana w latach 1820-1830 na wzór rzymskiej świątyni w Nimes z V w.n.e. W jej dolnej części mieści się krypta grobowa Raczyńskich. W 1993 r. odbył się tu pogrzeb ostatniego dziedzica Rogalina, Edwarda Raczyńskiego (1891-1993), ambasadora Polski w Londynie, Prezydenta Rządu Polskiego na Uchodźstwie w Londynie.

Kaplica w Rogalinie

Mauzoleum rodzinne z grobowcem Edwarda Raczyńskiego

---

W s p ó ł c z e s n o ś ć

---

Pałac stanowi oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu (od 1949 r.), obecnie korpus główny nieczynny z powodu remontu (dofinansowanie z UE). Zwiedzać można południową oficynę wraz z łącznikiem, w której jest muzeum wnętrz mieszkalnych z meblami, tkaninami, porcelaną oraz salonik z portretami rodu Raczyńskich. W budynku galerii eksponowane są dzieła malarstwa zachodnioeuropejskiego i polskiego z XIX i XX w. pochodzące częściowo z kolekcji Edwarda Aleksandra Raczyńskiego oraz ze zbiorów Atanazego Raczyńskiego i rodziny Mielżyńskich. Zobaczyć można dzieła m.in. Jana Matejki (Dziewica Orleańska), Olgi Boznańskiej, Leona Wyczółkowskiego, Aleksandera i Maksymiliana Gierymskich, Juliana Fałata, Jaceka Malczewskiego, a z artystów obcych: Paul Delaroche, Claude Moneta, Friedricha Overbecka, Wilhelma Schadowa, Arnolda Böcklina. W wozowni kolekcja zabytkowych pojazdów konnych i akcesoriów podróżnych.

POwozownia

Zwiedzanie Muzeum:
od wtorku do soboty, godz. 10:00 - 16:00,
w niedzielę w sezonie letnim, godz. 10:00 - 16:00
tel. 0-61 8138054, 8132030

Podobne odnośniki:

• Rogalin
• Rogalin. Dwory Polskie w Wielkim Księstwie Poznańskim