.
Pałac w Gaju Małym |
L o k a l i z a c j a
Wieś położona na Pojezierzu Poznańskim.
Pokaż większą mapę
H i s t o r i a
Wieś była własnością Szamotulskich, później wielokrotnie zmieniała właściciela, a od II poł. XVIII w. do II wojny światowej pozostawała w rękach rodziny Raczyńskich. Od 1845 r. była siedzibą ordynacji obrzyckiej powołanej do życia w 1825 r. przez Atanazego Raczyńskiego, brata Edwarda I Raczyńskiego z Rogalina. Atanazy Raczyński, w młodości patriota, żołnierz w kampanii napoleońskiej, później przeszedł na służbę Prus, m.in. był ambasadorem Prus w Portugalii. Poróżnił się ze swoim bratem Edwardem i dał początek niemieckiej linii Raczyńskich. Jednocześnie znawca sztuki portugalskiej i hiszpańskiej, mecenas i kolekcjoner. Jego kolekcja malarstwa po I wojnie światowej znalazła się w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu.
C h a r a k t e r y s t y k a
Cylindryczna baszta | 
Rzeźba na ścianie wieży |
Pałac eklektyczny o cechach romantycznych, składający się z: parterowego dworku, o mansardowym dachu, zbudowanego w 1803 r. dla generała Filipa Raczyńskiego i głównego piętrowego, pałacu wzniesionego w 1845 r. przez Atanazego Raczyńskiego. Te dwa budynki zostały połączone w latach 1861-63 budynkiem galerii portretów rodzinnych i wieżą bramną. Elementy tej kompozycji ustawione są w przeciwstawnych do siebie kierunkach. Pałac kryty dachem czterospadowym. Cylindryczna baszta narożna. Do dekoracji elewacji, ujednoliconej w latach 1862-65, użyto form neogotyckich i neorokokowych.
We wnękach galerii i wieży przejazdowej umieszczone są kopie antycznych rzeźb, a ponad bramą w wieży herb właściciela. Wszystkie te elementy, wraz z quasi-obronną wieżą miały sugerować długowieczność siedziby rycerskiej i szlacheckiej.
P a r k
Park krajobrazowy (pow. 5,5 ha) z początku XIX w., z aleją lipową, a wokół parku aleja grabowa. Po północnej stronie drogi do Pęckowa, druga część parku (pow. 3,6 ha).
W s p ó ł c z e s n o ś ć
W pałacu, w najmłodszej części mieściła się kaplica z rokokowym ołtarzem z 1759, pozostała część opuszczona, ulega dewastacji.
Okna galerii |
